IDEA KIELCE: Budżet Obywatelski

Co to jest placemaking? 

Placemaking, czyli „tworzenie miejsc” to wspólne zmienianie najbliższej okolicy w przestrzeń przyjazną, pełną życia i dopasowaną do potrzeb.

Zamiast patrzeć na miejskie skwery czy place wyłącznie przez pryzmat gotowych, profesjonalnych projektów, placemaking stawia na pierwszym miejscu zwykłych ludzi i relacje, które ich łączą. To podejście, w którym puste, mało atrakcyjne zakątki lub przestrzenie "bez wyrazu" przekształcamy w tętniące życiem punkty spotkań, odpoczynku czy integracji – i dokładnie tak, jak chcą tego sami użytkownicy tych przestrzeni.

Kto to wymyślił?

Choć dziś placemaking brzmi nowocześnie, cała idea narodziła się w latach 60. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, a dokładniej na ulicach Nowego Jorku. Była to odpowiedź na ówczesny sposób planowania miast, który faworyzował samochody, wielkie autostrady i betonowe wieżowce, zupełnie zapominając o pieszych i lokalnych społecznościach.

Kluczową postacią tej rewolucji była Jane Jacobs – aktywistka i publicystka, która głośno sprzeciwiała się niszczeniu tradycyjnych sąsiedztw. Przekonywała, że miasto żyje tylko wtedy, gdy jego ulice i place są bezpieczne, pełne ludzi, a mieszkańcy mają wpływ na to, co dzieje się pod ich oknami.

W tym samym czasie badacze tacy jak William H. Whyte zaczęli z kamerami obserwować, jak ludzie zachowują się na miejskich placach. Zauważyli prostą rzecz: ludzie najchętniej zatrzymują się tam, gdzie mają gdzie usiąść, gdzie jest cień, zieleń i... inni ludzie. W połowie lat 70. powstała w USA organizacja Project for Public Spaces, która zebrała te wnioski i oficjalnie nazwała to podejście placemakingiem. Od tamtej pory ta idea inspiruje miasta na całym świecie – od Nowego Jorku, przez Kopenhagę, aż po polskie skwery.